Maaş Haczi Hesaplama

ÖNEMLİ!
BU YAZI BİLGİLENDİRME AMAÇLI OLUP OFİSİMİZİN ÇALIŞMA ALANI DIŞIDIR.LÜTFEN BU KONUDA OFİSİMİZİ ARAMAYINIZ.

Maaş Haczi Nedir?

Maaş haczi, alacaklının borcunu tahsil edebilmesi için hukuki yola başvurmasının bir sonucudur. Borçlunun iş yerinden aldığı maaşın bir kısmına icra yolu ile el konularak borcun tahsil edilmesi sağlanır. Borçlunun kamuda çalışması yahut özel sektörde çalışması önemli değildir. Alacaklının icra takip yoluna başvurması üzerine takibin kesinleşmesi ile borçlunun; maaş, ikramiye, prim gibi hak ve alacaklılarının haczedilerek icra dairesine ödenmesidir. Maaş haczinin en fazla ¼’i kesilebilmektedir. İşverenin işçiye her ay ödemekle yükümlü olduğu maaşı dışında verdiği ek ücretlerde olabilir. Prim, ikramiye, kardan pay alma ücreti, hafta tatili ücreti gibi bunlar ek ücrettir. Bunlar da ¼ oranında haczedilebilir.

İşveren tarafından işçiye ödenen kıdem, ihbar tazminatları, yıllık izin ücreti gibi ödemelerin tamamı haczedilebilir. Çünkü bunlar işçinin asıl maaşı değildir.

Meslek hastalığı, iş kazası sebebiyle işçinin kendisine yahut ailesine ödenen yada ödenecek olan tazminatlar haczedilemez. Geçici iş görmezlik veya kısa çalışma ödeneği olarak yapılan ücretlerinde haczi mümkün değildir.

Nafaka Maaştan Kesilir Mi?

Nafaka alacakları içinde maaş haczi konulması mümkündür. Hatta öyle ki nafaka alacakları, diğer alacaklardan daha ayrıcalıklıdır. Borçlu olan kişinin, maaşında daha önce konulmuş bir haciz olsa dahi önce nafaka alacağının haczi için işlem yapılır.

Nafaka, her ay düzenli olarak ödenmesi gereken alacak türüdür. Nafaka alacağının tahsili için icra takip yoluna başvurulması halinde her ay alınacak olan nafaka miktarı kadar borçlunun malvarlığı haczedilir.

Ancak birikmiş nafaka alacaklarında durum farklı işlemektedir. Birikmiş nafaka alacağı varsa önce 1 aylık nafaka alacağının tamamı borçlunun maaşından tahsil edilir. Daha sonra her ay maaşın ¼ oranında kesinti yapılarak, birikmiş nafaka alacağının tahsili tamamlanır.

Birden Fazla Maaş Haczi Olabilir Mi?

Borçlu birden fazla alacaklıya borçlu olabilir. Dolayısıyla hakkında açılmış birden fazla icra dosyası da olacaktır. Bu halde borçluya icra takibi başlatan alacaklılar sırayla borçlarını tahsil edeceklerdir. Bu borcun niteliği ve zamanına göre değişmektedir. Yani hangi alacaklının haciz müzekkeresi, işverene ilk tebliğ edilmişse önce o alacaklının borcu için maaş hacizi konular. Yani burada önemli olan hangi alacaklının, alacağının vadesini geldiği veya hangisinin ilk icra takibi açtığı değildir. Önemli olan hangi alacaklının haciz müzekkeresinin, işverene ilk tebliğ edildiğidir.

Nafaka alacağı için istisna vardır. Nafaka alacakları, işverene tebliğ tarihine bakılmaksızın ilk sıraya kaydedilir. Ancak bu istisna birikmiş nafaka alacakları yönünden uygulanmaz.

Maaş Haczinin Sıraya Alınması

Peki işçinin zaten bir maaş haczi mevcutsa daha sonra gelen maaş haczinin durumu ne olacaktır. Örneğin işçinin 4.000 TL maaşı var. Ve 1. alacaklı için maaş haczi uygulandı ve maaşının 1000 TL’lik kısmı haczedildi. Daha sonra 2. alacaklı için aynı işverene yeni maaş haczi yazısı geldi. İşveren bu maaş haczini de dörtte bir oranında uygulayacak mıdır? Borçlu işçinin maaşından dörtte bire tekabül eden iki maaş haczi için toplam 2000 TL kesinti yapılacak mıdır? Bu soruya da hayır yanıtı vermemiz gerekiyor. İcra İflas Kanunu 83.2’ye göre “birden fazla haciz varsa sıraya konur. Sırada önde olan haczin kesintisi bitmedikçe sonraki haciz için kesintiye geçilemez.”. Bu durumda ilk gelen maaş haczi (tebliğ zarfı üstünde yer alan teslim tarihleri baz alınır) için kesinti tamamlandıktan sonra sıradaki maaş haczi için kesinti yapılır.

Maaş Ve Ücret Kesintisi Yapmayan İşverenin Sorumluluğu

Usulüne uygun maaş haczi yazısı tebliğ alan işveren işçinin maaşından kesinti yapmak zorundadır. Aksine davranan işveren, borçlunun maaşından ve ücretinden kesmediği miktar kadar sorumludur. Borcun tamamından sorumlu tutulamaz. İşçinin maaşının tamamını ödediği yönündeki itirazı da dinlenmez. Bu doğrultuda işverenin kesinti yapmadığı miktar bakımından takibe maruz kalabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.

Maaş ve ücretlerin kesilmesinde usul:

İcra İflas Kanunu Madde 355 – Devlet işlerinde veya hususi müesseselerde bulunan borçlu memur veya müstahdemlerin maaş ve ücretlerinden kesilmesi için icra dairelerinden yapılacak tebligatın kanuni muhatapları haczin icra edildiğini ve borçlunun maaş ve ücreti miktarını nihayet bir hafta içinde bildirmeğe ve borç bitinceye kadar icra dairesinin tebligatı mucibince haczolunan miktarı tevkif edip hemen daireye göndermeğe mecburdurlar.

Yukarıdaki maddeye riayet etmeyenler hakkında hükümler:

İcra İflas Kanunu Madde 356 – Yukardaki madde hükümlerine riayet etmemiş olanların kesmedikleri veya ilk vasıta ile göndermedikleri para ayrıca mahkemeden hüküm alınmasına hacet kalmaksızın icra dairesince maaşlarından veya sair mallarından alınır.

Maaş ve Ücret Eklerinin Haczi

İşveren tarafından devamlı olarak işçiye verilen para veya parasal karşılığı olan menfaate ücret eki denir. Bunlar genel olarak; prim, ikramiye, kardan pay alma, komisyon ücreti, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, sosyal yardımlardır. Bu ekler ücret eki kabul edildiğinden dörtte bir oranında haczedilebilirler.

Maaş ve Ücret Kapsamında Sayılmayan Ödemeler

İşverenin işçiye ödediği ücret kapsamında olmayan ödemeler; Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Yıllık Ücretli İzin Alacağı, Kötüniyet Tazminatı, Sendikal Tazminat gibi kalemlerdir. Bu ödemeler maaş ve ücret kapsamında sayılmadıkları için tamamı haczedilebilir. Dörtte bir oranında kısıtlama bu ödemeler için mevcut değildir.

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Nedeniyle Ödenen Tazminat Haczedilebilir Mi?

İcra İflas Kanunu 82. Maddesinin 11. Fıkrası “Vücut ve sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar” tamamı haczolunamayan şeyler olarak sayılmıştır. Bu doğrultuda iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle yapılan ödemelerin haczedilemeyeceği açıktır. Tazminatın toplu veya irat şeklinde ödenmesi durumu değiştirmez.

Yine sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanan kişinin bu geliri de haczedilemez. Meğer ki nafaka veya prim alacağı olsun. 5510 Sayılı kanun kapsamında haczi yasaklanmıştır.

Malullük aylığı da 5510 sayılı kanun kapsamında haczi yasaklanan alacaklardandır.

Kısa Çalışma Ödeneği Haczedilebilir Mi?

Kısa çalışma ödeneği haczedilemez. Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik Madde 7.10 “Kısa çalışma ödeneği nafaka borçları dışında haciz veya başkasına devir veya temlik edilemez.”

Maaş Haczi Ne Zaman Biter?

Maaş haczi, maaş haczinin uygulandığı dosya borcunun herhangi bir sebeple kapatılması neticesinde sona erer. Maaş haczi ile borç biter mi? Dosya borcu haricen ya da toplu bir şekilde ödeme ile kapanabileceği gibi maaştan yapılan kesintiler sayesinde de kapanabilir.

Maaş Haczinde İşverenin Sorumluluğu

Usulüne uygun olarak işverene tebliğ edilen maaş haczi müzekkeresi sonunda işveren borçlu işyerinde çalışmaya devam ediyorsa maaşından ¼ oranında kesinti yapmak ve kesintiyi dosyaya göndermek zorundadır.

İşveren bu sorumluluğunu yerine getirmezse kesinti yapması gereken tutar kadar borçtan sorumlu olacaktır. Salt bu nedenle işverenin borcun tamamından sorumlu tutulması beklenemez. Ancak işveren kesinti yapmadığı süre boyunca kesinti tutarı kadar borçtan sorumlu olacak bu nedenle hakkında icra takibi başlatılabilecektir.

Borçlunun işveren nezdindeki çalışmasının sona erdiği durumlarda işveren gecikmeksizin bu durumu maaş haczi cevap dilekçesi ile icra dairesine bildirmekle yükümlüdür. Aksi halde Cumhuriyet Başsavcılığınca hakkında soruşturma başlatılacaktır.

İşveren borçlunun maaşından kesinti yapıyor ancak bu kesintiyi icra dairesine göndermiyorsa işçiye karşı sorumluluğu da ortaya çıkacaktır. İşverenin bu tavrı işçiye iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkı verecektir.

Maaş Haczi Sorgulama

Maaşında haciz olup olmadığını sorgulamak isteyen borçlu UYAP Vatandaş Portal üzerinden hakkında açılmış icra takiplerini görebilecektir. Bu takip dosyaları içerisinde maaşında haciz bulunup bulunmadığı konusunda bilgi sahibi olabilir.

Maaş Haczine İtiraz Nasıl Yapılır?

Borçlu, ödeme emri daha önce kendisine tebliğ edilmemişse yahut borcu ödediyse maaş haczine itirazda bulunabilir. Borçlu itirazıyla birlikte maaş haczi kaldırma talebi dilekçesini icra dairesine sunarak maaş haczine itiraz edebilir. İşveren tarafından kanunda öngörülen istisnalar dışında maaş haczi kesinti ¼ üzerinde yapılırsa işçi bu uygulamaya karşı da itirazda bulunabilir.

Bu konu hakkında benzer makaleler için tıklayın