Çocuğa Yönelik Şiddetin Hukuki Boyutu, Nitelikli Haller, Şikâyet Usulü ve Yargılama Süreci
Kasten yaralama suçu, bir kimsenin vücuduna acı verilmesi, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulması şeklinde tanımlanır. Mağdurun çocuk (18 yaşını doldurmamış birey) olması durumunda ise Türk Ceza Kanunu bu eylemi çok daha ağır yaptırımlara bağlamıştır. Ceza hukuku alanındaki 10 yıllık tecrübemiz göstermektedir ki, çocuklara yönelik fiziki müdahaleler ve aile içi şiddet vakalarında doğru hukuki adımların atılması, çocuğun üstün yararının korunması açısından büyük önem taşır.
Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde düzenlenen kasten yaralama suçu, mağdurun beden veya ruh sağlığını hedef alan her türlü hukuka aykırı fiili kapsar. Suçun mağduru bir çocuk olduğunda, kanun koyucu çocuğu “beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişi” olarak değerlendirir.
Mağdurun çocuk olması veya fiilin aile içinde gerçekleşmesi durumunda suç nitelikli hal kazanır. Cezayı artıran nitelikli haller şu şekildedir:
- Kendisini Savunamayacak Durumda Olması: Suçun beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan çocuğa karşı işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.
- Üstsoy veya Altsoy İlişkisi: Suçun anne, baba veya diğer üstsoy tarafından çocuğa karşı işlenmesi durumunda şikâyet aranmaksızın ceza yarı oranında artırılır.
- Silah Veya Tehdit Unsuru: Yaralama eyleminin silahla (sadece ateşli silahlar değil, kesici, delici veya yaralamaya elverişli her türlü nesne) işlenmesi cezanın artırılma sebebidir.
- Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Haller: Fiilin çocukta kemik kırılmasına, organ işlevinin zayıflamasına/yitirilmesine, yüzde sabit iz kalmasına veya hayati tehlikeye yol açması halinde verilecek hapis cezaları katlanarak artar.
Aile içi şiddet kapsamında değerlendirilen çocuğa yönelik kasten yaralama suçları, şikâyete tabi değildir. Mağdur veya diğer ebeveyn şikâyetten vazgeçse dahi Cumhuriyet Savcılığı soruşturmayı resen (kendiliğinden) yürütür ve kamu davası açar. Ayrıca bu suç tipi, nitelikli halleri nedeniyle CMK uyarınca uzlaştırma kapsamında yer almaz.
Adli süreçte en kritik hususlardan biri delillerin ve adli tıp raporunun eksiksiz hazırlanmasıdır. Çocuğun muayenesi Çocuk İzlem Merkezlerinde (ÇİM) uzman psikolog ve hekim gözetiminde yapılır. Bu sayede çocuğun ikincil örselenmesinin önüne geçilirken, hukuka uygun ve bağlayıcı deliller elde edilir.
Kamu Görevlisine Görevinden Dolayı Hakaret Suçu yazımızı okumak için
Türk Ceza Kanunu Madde 86/3-b: “Kasten yaralama suçunun; beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.”
Müvekkil ebeveyn B.K., ayrı yaşadığı eşinin velayeti geçici olarak elinde bulundurduğu 10 yaşındaki çocuklarına fiziki şiddet uyguladığını tespit etmiştir. Çocukta meydana gelen darp izleri üzerine derhal tarafımıza başvurulmuştur.
10 yıllık mesleki tecrübemiz ışığında zaman kaybetmeksizin nöbetçi Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmuş ve çocuk derhal Çocuk İzlem Merkezi’ne (ÇİM) sevk ettirilmiştir. ÇİM’de alınan uzman psikolog raporu ve adli tıp kurumu darp raporu ile şiddet eylemi şüpheye yer bırakmayacak şekilde belgelenmiştir. Şüpheli ebeveyn hakkında TCK 86/3 maddesi uyarınca hem üstsoy hem de kendisini savunamayacak kişiye karşı nitelikli kasten yaralama suçundan kamu davası açılması sağlanmış, aynı zamanda aile mahkemesinden koruma tedbirleri alınarak velayet geçici olarak müvekkile devrettirilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Disiplin hakkı veya terbiye etme yetkisi altında çocuğa şiddet uygulanabilir mi?
Hayır. Türk hukukunda ebeveynlerin çocuk üzerinde “terbiye etme” veya “disiplin cezası verme” adı altında fiziki şiddet uygulama hakkı yoktur. Yargıtay içtihatlarına göre çocuğa uygulanan her türlü bedensel ceza kasten yaralama suçunu oluşturur.
Çocuğa karşı kasten yaralama suçunda ceza ertelemesi veya HAGB verilebilir mi?
Ceza miktarı, suçun işleniş şekli ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış haller göz önüne alındığında verilecek ceza 2 yılın üzerine çıkabilmektedir. Ceza 2 yılın üzerinde olduğunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya cezanın ertelenmesi uygulanmaz, sanık doğrudan hapis cezası ile cezalandırılır.
Şikâyetten vazgeçilirse dosya kapanır mı?
Çocuğa karşı ve özellikle aile içinde işlenen kasten yaralama suçları nitelikli haller içerdiğinden şikâyete bağlı değildir. Şikâyet çekilse dahi savcılık soruşturmaya, mahkeme ise yargılamaya devam eder.
Çocuğun ifadesi mahkemede nasıl alınır?
Çocuğun ifadesi adliye ortamındaki Adli Görüşme Odalarında (AGO) veya Çocuk İzlem Merkezlerinde (ÇİM) uzman psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacı eşliğinde alınır. Sanık ile çocuk yüz yüze getirilmez.
İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05
Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 86, 87)
- 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m. 236)
- 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi Emsal Kararları
Bir yanıt yazın