Basit Tehdit Suçu Uzlaşmaya Tabi midir? Şikâyetten Vazgeçme Davayı Düşürür mü?

Basit Tehdit Suçunda Uzlaştırma Süreci, Şikâyetten Vazgeçmenin Hukuki Sonuçları ve Yargılama Esasları

Günlük yaşamda kişilerin huzur ve sükununu bozan, iç huzurunu tehdit eden söz veya davranışlar ceza hukuku anlamında tehdit suçunu oluşturur. Kişinin hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit edilmesi, Türk Ceza Kanunu’nun 106. maddesinde düzenlenmektedir. Ceza hukuku alanında edindiğimiz 10 yıllık tecrübe, basit tehdit suçlarında vatandaşların uzlaşma müessesesi ve şikâyetten vazgeçme hakları konusunda ciddi bilgi eksiklikleri yaşadığını göstermektedir. Bu makalede soruşturma ve kovuşturma süreçlerindeki kritik hukuki detayları anlaşılır bir dille açıklıyoruz.

Türk Ceza Kanunu’nun 106/1. maddesinin ilk cümlesinde yer alan hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik tehdit suçunun temel şekli ile ikinci cümlesinde yer alan malvarlığına yönelik veya sair (diğer) bir kötülük edeceğinden bahisle işlenen basit tehdit suçu hukuki nitelikçe birbirinden farklı değerlendirmelere tabidir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesi uyarınca, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kanunda açıkça uzlaştırma kapsamında olduğu belirtilen suçlarda uzlaştırma usulü uygulanır. Basit tehdit suçu (TCK m. 106/1-2. cümle), kanun gereği uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almaktadır. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcılığı, kovuşturma (mahkeme) aşamasında ise ilgili ceza mahkemesi dosyayı taraflar arasında uzlaşma sağlanması amacıyla uzlaştırma bürosuna gönderir.

Uzlaştırma sürecinin temel adımları ve sonuçları şu şekildedir:

• Uzlaştırmacı Görevlendirilmesi: Dosya uzlaştırma bürosuna ulaştığında bağımsız bir uzlaştırmacı atanır ve taraflarla iletişime geçilir.
• Telif Ve Görüşme: Taraflara uzlaşma teklifi sunulur. Tarafların kabul etmesi halinde edimli (bir miktar para ödenmesi, özür dilenmesi vb.) veya edimsiz uzlaşma görüşmeleri yapılır.
• Soruşturma Aşamasında Uzlaşma: Mağdur ve şüpheli uzlaştığı takdirde Cumhuriyet Savcısı tarafından Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar (KYOK / takipsizlik kararı) verilir.
• Mahkeme Aşamasında Uzlaşma: Dava açıldıktan sonra uzlaşma sağlanırsa, mahkeme tarafından davanın düşmesine karar verilir.
• Uzlaşmanın Sağlanamaması: Taraflar uzlaşamazsa, soruşturma aşamasında kamu davası açılır; mahkeme aşamasında ise yargılamaya kalındığı yerden devam edilir.

Şikâyetten vazgeçme (şikâyetin geri çekilmesi) müessesesi de bu suç tipinde büyük önem taşır. TCK m. 106/1-2. cümlesinde düzenlenen ve malvarlığına veya sair bir kötülüğe yönelik olan basit tehdit suçu şikâyete tabi bir suçtur. Mağdur, soruşturma veya kovuşturma aşamasında şikâyetinden vazgeçtiğini beyan ederse adli süreç derhal sonlanır.

Şikâyetten vazgeçmenin hukuki sonuçları şu şekildedir:

• Soruşturma aşamasında şikâyetten vazgeçilirse savcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
• Mahkeme safhasında şikâyetten vazgeçilirse, sanık da bu vazgeçmeyi kabul ettiği takdirde dosya hakkında davanın düşmesi kararı verilir.
• Şikâyetten vazgeçme, karar kesinleşene kadar her aşamada yapılabilir; ancak hüküm kesinleştikten sonra yapılan vazgeçme cezanın infazını engellemez.

Buna karşın, silahla, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenen nitelikli tehdit suçları (TCK m. 106/2) uzlaştırmaya tabi olmadığı gibi şikâyete de bağlı değildir. Bu tür durumlar resen (kendiliğinden) soruşturulur.

Çekişmeli Olaylarda Meşru Müdafaa Nedir? Kendini Savunmanın Ceza Sorumluluğuna Etkisi yazımızı okumak için

Türk Ceza Kanunu Madde 106/1: “Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, beden veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden fail, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit ise mağdurun şikayeti üzerine altı aya kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

Müvekkil C.T., komşusu ile yaşadığı park yeri tartışması sırasında “Sana bu mahallede huzur vermem, aracına zarar veririm” şeklinde sözler sarf ettiği iddiasıyla hakkında basit tehdit suçundan (TCK m. 106/1-2. cümle) soruşturma başlatılmıştır. Müvekkil, karakolda ifadesi alındıktan sonra panik halinde tarafımıza başvurmuştur.

10 yıllık mesleki tecrübemiz doğrultusunda, söz konusu eylemin şikâyete ve uzlaştırmaya tabi basit tehdit kapsamında kaldığı tespit edilmiştir. Soruşturma aşamasında dosya uzlaştırma bürosuna sevk edildiğinde müvekkil adına hareket edilerek müşteki taraf ile yapıcı bir iletişim kurulmuştur. Müvekkilimizin komşusundan özür dilemesi ve tarafların helalleşmesi suretiyle edimsiz uzlaşma sağlanmıştır. Uzlaşma raporunun imzalanmasıyla birlikte Cumhuriyet Savcılığı tarafından müvekkil hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar verilmiş, süreç dava açılmadan ve adli sicile yansımadan başarıyla kapatılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05

Yasal Uyarı: Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (m. 106)
• 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m. 253, 254)
• Yargıtay 4. Ceza Dairesi Emsal Kararları