Dolandırıcılık; Facebook, Twitter, İnstagram, Twich gibi sosyal medyalarda açtıkları sahte hesaplarla sizlere sahte link göndermek veya polis, asker veya savcı olarak tanıtıp paraya ihtiyacı olduğunu bildiren mesajlarla, belirli bir adrese para yollamanızı isteyerek kişileri dolandırmaktadır. İnternet dolandırıcılığı en çok üstte sayılan sosyal medyalar üzerinden gerçekleştirilmektedir.
İnternet dolandırıcılığı yöntemleri genel olarak;
- Sosyal Mühendislik Dolandırıcılık Yöntemi
- Phishing (Oltalama Saldırıları) Dolandırıcılığı Yöntemi
- İnternetten Alışveriş Dolandırıcılığı Yöntemleri
- İnternet ve Mobil Cihaz Dolandırıcılık Yöntemleri
- Sahte Hesaplar İle Dolandırmak Yöntemi
- Kumar ve Sanal Bahis Dolandırıcılığı
- Sanal Arkadaşlık ve Evlilik Dolandırıcılığı
- Kredi Kartı Dolandırıcılığı
Bilişim Suçlarında Savcılık Şikayeti Nasıl Yapılır?
Söz konusu suç şikayete bağlı bir suç ise şikayet süreci gündeme gelecektir. Şikayet için Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusu yapılmalı ya da Emniyet birimlerinin konuyla alakalı olarak bilişim suçları bürolarına başvurulmalıdır. Bunun haricinde şikayete tabi bir suç değil ise düşük bir ihtimal dahi olsa Cumhuriyet Savcılığı çoktan re’sen harekete geçmiş bile olabilir.
Bunun haricinde öngörülen bazı suçlar için doğrudan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’na da bildirimde bulunulabilir. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Hakkında Kanun gereği belirlenen bu suçlar; intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, sağlık için tehlikeli madde temini, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama ve Atatürk aleyhine işlenen suçlardır. Örneğin çocuk pornografisi içeren, uyuşturucu maddeye özendiren veya bu maddeyi pazarlayan siteler hakkında ek olarak direkt Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’na ait www.ihbarweb.org adresinden bildirimde bulunulabilir.
Bilişim Suçlarında Suç Duyurusunu Delillendirme Süreci
Bilişim suçlarında suç niteliğindeki fiillere yönelik delillerin karartılmaya fırsat verilmeksizin toplanması ve belgelendirilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak suç unsuru bir veri olabilir ve bu verinin kolayca değiştirilip, silinebilmesi mümkündür.
Bu nedenle sürecin mümkün olabildiğince seri bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Söz konusu vakalarda Cumhuriyet Savcılığı delil toplamada ve soruşturma sürecinde yetkili makam olduğundan dolayı direkt olarak savcılıklara suç duyurusunda bulunmak mağdur şahsın yararına olacaktır. Aksi halde emniyet birimlerinden savcılığa soruşturmanın başlaması adına birtakım prosedürleri içeren müzekkereler yazılacak, tebliğ edilecek ve dolayısıyla tahkikat sürecine geçilmesi daha uzun bir zaman alacaktır.
Nasıl ki her vatandaşın bir kimlik numarası var, her bilgisayarın bağlı olduğu internetin de kendine ait bir IP adresi bulunmaktadır. İşin teknik boyutundan bahsetmek gerekirse, örneğin mail yolu ile hakarete maruz kalındığı takdirde mailin geldiği gün saat ve dakikayı görüntülü olarak delillendirmek, söz konusu maili saklamak ve mail uzantısına göre harekete geçmek gerekmektedir. Hotmail uzantılı maillerde mail hesabının kullanıcısına ve IP numarasına savcılık kanalıyla ulaşmak mümkündür.
Bir IP numarası dönüşümlü olarak yüzlerce kullanıcı tarafından kullanılmış olabilir ve belirli bir gün ve saat aralığı verilmez ise doğru sonuca ulaşmakta zorluk çıkabilmektedir. İlgili servis sağlayıcıdan, ilgili tarih ve saatte (ülkeler arası saat farkı da göz önüne alınmakla beraber) ilgili IP’nin kime tahsis edildiği öğrenilir. Dolayısıyla nereden bağlantı yapıldığı ve bağlantı yapan abonenin bilgilerine ulaşılabilir.
Söz konusu tespit edilen IP bir meskene ait ise genelde kişiye de ulaşılır. Ancak okul, kütüphane, kafe vb çok sayıda kişinin aynı internet hattını kullandığı yerlerde belirli bir kişiye doğrudan ulaşmak kimi zaman mümkün olmaz.
Internet Dolandırıcılığı Suçu
İnternet üzerinden gerçekleştirilen ve “internet dolandırıcılığı” olarak adlandırılan suçların sayısı sürekli artmaktadır. Ayrıca bu suçun zamanla farklı türleri ortaya çıkmakta ve suç çeşitliliği artmaktadır. İnternetin, anonim olmaya müsait yapısı, kötü niyetli kişilerin kendisini gizleyerek online dolandırıcılık türü bilişim suçları işlemesine olanak tanımaktadır. Böylece bazı kötü niyetli kişiler normal hayatta işlemeye cesaret edemeyeceği dolandırıcılık suçlarını internet işlemekten çekinmemektedir. Zira online ortamda kimliklerini gizleyerek suç işleme imkanına sahip olmaktadırlar.
Internet Dolandırıcılığı Cezası
İnternette dolandırıcılık suçu, bilişim sistemleri vasıtasıyla işlenen bir dolandırıcılık ve siber suç türü olduğu için nitelikli dolandırıcılık kapsamındadır. Dolandırıcılık suçunun TCK 158/1f kapsamında nitelikli dolandırıcılık sayılması ise cezasının daha ağırlaşması demektir. İnternet dolandırıcılığı suçunun cezası 4 yıl ile 10 yıl arası hapis cezasıdır. Ayrıca dolandırılan değerin minimum 2 katı adli para cezası da hapis cezasına ek olarak verilmektedir.
Online Dolandırıcılık Türleri
İnternette dolandırıcılık suçları konusunda tecrübeli bir hukuk bürosu olarak farklı suç tiplerine aşinayız. Bilişim avukatı olarak uygulamada en sık karşılaştığımız online dolandırıcılık suçlarını şu şekilde sıralayabiliriz:
Satın Alınan Ürünün Gönderilmemesi
İnternet suçları olarak sanal ortamında en sık işlenen dolandırıcılık türü budur. Bu suç tipinde sahte bir alışveriş sitesi veya bilinen bir alışveriş internet sitesi kullanılmaktadır. Failler, alıcıdan para tahsil etmesine rağmen satılan ürünün göndermemekte veya yerine değersiz başka ürün göndermektedir. Alıcıya elektronik eşya satıp yerine değersiz bir odun parça göndermek bu suçun en tipik örneğidir. Benzer şekilde ilan sitesi üzerinden kapora tahsil ettikten sonra satış yapılmaması da bu suça örnektir.
Kumar ve Bahis Dolandırıcılığı
Bilişim sistemleri vasıtasıyla yapılan bir başka yaygın online dolandırıcılık suçu ise kumar ve bahis dolandırıcılığı suçlarıdır. Hileli ve kaçak kumar siteleri ve yasadışı bahis siteleri de hızla artan dolandırıcılık türleri arasındadır.
Sanal Arkadaşlık ve Evlilik Dolandırıcılığı
Yine uygulamada sık karşılaştığımız başka bir internet dolandırıcılığı türü ise online arkadaşlık dolandırıcılığı suçudur. Kız veya erkek arkadaş ya da evlenecek bir eş arayan kişiler bu suçun kurbanı olmaktadır. Arkadaşlık ve evlilik siteleri veya sosyal medya üzerinden sahte profil ve fotoğraflarla kurbanlar tuzağa düşürülmektedir. Aynı şekilde evlilik vaadiyle dolandırıcılık suçu da bu suç tipinin bir başka türüdür.
Sosyal Medya Siteleri Üzerinden Dolandırıcılık
Facebook, Twitter, Instagram gibi sosyal medya siteleri üzerinden ürün satma veya bahis tüyosu verme gibi dolandırıcılık suçlarının yanında sahte sosya medya hesapları üzerinden taklit ettiği bir profil adına başkasından borç alma gibi internet dolandırıcılığı türleri bu tür sosyal medya dolandırıcılığı suçlarına örnek olarak gösterilebilir. Benzer şekilde daha çok kumar veya bahiste para kazanıldığı iddiasıyla insanların tuzağa düşürüldüğü instagram dolandırıcılığı suçu ve ayrıca Facebook dolandırıcılığı suçu da yaygın bir sosyal medya dolandırıcılığı suçu türüdür.
Sarmal Dolandırıcılığı
En sofistike dolandırıcılık yöntemi olan sarmal dolandırıcılığı türünde ise fail, hem alıcı hem satıcı rolüne bürünüp iki kişiye aynı anda dolandırmakta ve hatta bunlardan birisini de diğer kişiyi dolandırırken araç olarak kullanmaktadır.
Sahte Email İle Araya Girme Dolandırıcılığı
Türkiye’de daha çok yabancılar tarafından işlenen ve büyük firmaların para transferi öncesi email trafiğine dahil olup, sahte bir email adresi ile para transferi yapacak firmanın yanlış kişiye transfer yapmasını sağlamak şeklinde gerçekleşen araya giren adam dolandırıcılığı ise bir başka sofistike dolandırıcılık suçu tipidir.
Kredi Kartı Dolandırıcılığı
İnternet dolandırıcılığı suçları arasında yer alan kredi kartı dolandırıcılığı ise bir kişinin kredi kartı bilgilerinin kart sahibinin izni olmaksızın kullanılmasıdır. Hileli yollarla ve aldatma ile kart bilgilerinin ele geçirilmesi ardından kullanılması suç teşkil eder. TCK madde 245’te düzenlenen bu suçun kanundaki adı “banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması” suçudur.
Medyum ve Büyü Dolandırıcılığı
İnternet üzerinden yaygın şekilde işlenen bir başka internet dolandırıcılığı türü ise medyum ve büyü dolandırıcılığı suçudur. Bunlar dışında internet üzerinden işlenen başka çok sayıda dolandırıcılık türü bulunmaktadır.
Kripto Para Dolandırıcılığı
Son dönemde yaygınlaşan bir başka online dolandırıcılık türü ise kripto para ve Bitcoin dolandırıcılığı suçudur. Dijital paralara yatırım yapmak isteyen kişiler bu dolandırıcılık türünün mağduru olmaktadır.
İnternette Dolandırıcılık Şikayetleri
Dolandırıcılık mağdurları, şikayet işlemlerini adliyelerdeki savcılık müracaat ofislerine, polis veya jandarma merkezlerine yapılabilmektedir. Eğer dolandırılan meblağ yüksek değilse mağdurlar bir avukattan hukuki danışmanlık alıp kendi şikayetlerini kendileri yapabilirler. Ancak internet dolandırıcılığı sonucu oluşan maddi zarar daha büyükse bu durumda failin yalanıp tutuklanması ve ayrıca paranın geri alınması bakımından uzman bir avukat ile çalışılması uygun olacaktır.
Bilişim Suçlarında Savcılık Şikayet Dilekçesi Örneği
Aşağıda sıkça karşılaşılan TCK 125/2 kapsamındaki hakaret suçunun …. adlı internet sitesi üzerinden sesli, yazılı, görüntülü bir iletiyle işlenmiş olmasıyla birlikte mağduriyet yaşayan şahısların Cumhuriyet Savcılıklarına yönelik yapacağı şikâyetlere dair örnek şikayet dilekçesi yer almaktadır;
………………… CUMHURİYET SAVCILIĞI’NA
MÜŞTEKİNİN;
ADI, SOYADI :
T.C KİMLİK NUMARASI :
ADRESİ :
ŞÜPHELİNİN; (BİLİNİYORSA)
ADI, SOYADI :
T.C KİMLİK NUMARASI :
ADRESİ :
SUÇ TARİHİ: …../…. /………
SUÇUN KONUSU:
1- Yukarıda belirtilen suç tarihinde …….. adlı internet sitesinin …………. adlı kullanıcısı olarak ……………… ismindeki kişisel hesabıma; yine söz konusu internet sitesinin ……………… adlı ve ……………. İsmindeki ……. hesabından ………………………………………. Şeklinde hakaret içerikli elektronik bir ileti gönderilmiştir.
2- Şüphelinin bahsedilen hesap üzerinde belirttiği cep telefonu numarası ve e-mail adresi ….dur. Şüphelinin …. hesapları ile ilintili olduğu her türlü izahtan varestedir. Şüpheli kullanıcı sahte bir hesap olduğu takdirde …. kişiden …. deliller nedeniyle kullanıcı olduğu bakımından makul şüphe duymaktayız.
3-Tarafıma yönelik hakaret içerikli eylemi gerçekleştiren kişi/kişilerin cezalandırılmasını talep ederim.
HUKUKİ DELİLLER:
Not:(EKRAN GÖRÜNTÜSÜ YA DA YAZICI ÇIKTISI VARSA DİLEKÇEYE EK OLARAK BELİRTİLİP EKLENMELİDİR ANCAK BU TÜR DELİLLER ZARURİ OLMADIKÇA DİKKATE ALINMAZ. SUÇUN İSNAD EDİLDİĞİ ŞAHSA AİT MAİL ADRESİ, TELEFON NUMARASI, KİŞİSEL HESABINDA YER ALAN İLETİŞİM BİLGİLERİ BU KONUDA SANIĞA SUÇUN İSNAD EDİLEBİLMESİ BAKIMINDAN ÖNEM TAŞIR.)
NETİCE-İ TALEP: Şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak suç delillerinin tespiti için gerekli emniyet birimlerine müzekkere yazılmasını akabinde iddianame düzenlenmek suretiyle kovuşturmanın yapılarak şüphelinin eylemine uyan TCK veya sair mevzuat gereğince cezalandırılmasına karar verilmesini arz ve talep ederim. …../…../……….
SUÇ DUYURUSU NASIL YAPILIR ?
Bu konu hakkındaki diğer makalalerimiz için tıklayın
Bir yanıt yazın