6136 Sayılı Kanun Kapsamında Silah ve Mermi Cezaları ile Mahkeme Süreci
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde ateşli silahların ve mermilerin ruhsatsız olarak taşınması, evde veya iş yerinde bulundurulması kamu güvenliğini korumak amacıyla suç olarak düzenlenmiştir. 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında ele alınan bu fiiller, hapis cezası ve adli para cezası gibi ağır yaptırımlarla karşı karşıyadır. Ceza hukuku yargılamalarında, ele geçirilen silahın türü, niteliği, mermi sayısı ve yakalanma şekli verilecek cezanın miktarını doğrudan etkilemektedir. 10 yıllık ceza hukuku tecrübemiz göstermektedir ki, kolluk (polis veya jandarma) aramalarının hukuka uygun yapılıp yapılmadığı ve silahın niteliği davaların seyrini değiştiren en temel unsurlardır.
Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçunun Cezası
6136 sayılı Kanun’un 13. maddesinde ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma eylemleri için farklı kademelerde cezalar öngörülmüştür. Ruhsatsız silahı üzerinde, aracında veya kolayca ulaşılabilecek bir yerde nakleden kişi taşıma suçunu; evinde veya iş yerinde muhafaza eden kişi ise bulundurma suçunu işlemiş olur.
- Ruhsatsız Silah Taşıma ve Bulundurmanın Temel Cezası: Bir adet ruhsatsız ateşli silahı taşıyan veya evinde/iş yerinde bulunduran kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve otuz günden yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
- Vahim Nitelikte Silah Cezası: Ele geçirilen silahın; tam otomatik, makineli tüfek veya halk arasında kaleşnikof olarak bilinen harp silahı niteliğinde (vahim silah) olması durumunda ceza artırılır. Bu halde fail hakkında 5 yıldan 8 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
- Nitelik Bakımından Hafif Silahlar: Kanunun belirlediği ölçülere göre ehemmiyetsiz (önemsiz, küçük boyutlu veya etkisi az) sayılan tek bir silahın yakalanması halinde ceza 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası olarak uygulanır.
- Silah ve Mermi Sayısının Çokluğu: Birden fazla ruhsatsız silahın veya çok sayıda merminin ticari amaç olmaksızın birlikte yakalanması durumunda ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapisten başlar ve alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenir.
Hapis Cezasının Cezaevinde Geçecek Süresi Nasıl Hesaplanır? yazımızı okumak için
Ruhsatsız Mermi Bulundurma ve Taşıma Suçu
Ateşli silah olmasa dahi, sadece ruhsatsız mermi bulundurmak veya taşımak da aynı kanun kapsamında suç teşkil etmektedir. Bu suçun cezalandırılmasında adli makamlar tarafından mermilerin sayısı ve “pek az” olup olmadığı kriteri dikkate alınır.
- Mermi Sayısının Pek Az Olması: Yargıtay içtihatlarına göre, yakalanan mermi sayısının 50 adet ve altında olması genellikle “pek az” olarak kabul edilmektedir. Bu durumda kişiye verilecek ceza 6 aya kadar hapis veya adli para cezasıdır.
- Normal Miktarda Mermi Bulundurma: Mermi sayısının pek az sınırını aşması ancak ticari bir amaç (silah/mermi ticareti) taşımaması durumunda, faile 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmektedir.
Unutulmamalıdır ki, ruhsatsız mermilerin yanında bu mermilere uygun bir ruhsatsız silahın da ele geçirilmesi halinde, fail hakkında hem silah hem de mermi için ayrı ayrı ceza verilmez; mermiler silahın bütünleyici parçası sayıldığından tek bir ruhsatsız silah suçu üzerinden cezalandırma yapılır.
Hukuka Aykırı Aramalar ve Dijital/Fiziki Deliller
Ruhsatsız silah ve mermi davalarında en kritik savunma mekanizması, delilin elde ediliş biçimidir. Anayasa ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) uyarınca, bir kişinin üstünde, aracında veya konutunda arama yapılabilmesi için hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emri bulunmalıdır.
Eğer kolluk görevlileri, geçerli bir arama kararı veya durdurma-arama yetkisi (önleme araması kararı) olmaksızın hukuka aykırı şekilde arama yapmış ve silahı bulmuşsa, bu delil hukuka aykırı delil niteliği taşır. Ceza yargılamasında hukuka aykırı elde edilen deliller hükme esas alınamaz. Bu durumda, sanığın suç konusu silahı taşıdığı sabit olsa bile, delilin yasadışı yollarla elde edilmiş olması sebebiyle beraat kararı verilmesi mümkündür.
10 yıllık mesleki pratik tecrübemiz kapsamında Gaziantep Şahinbey bölgesinde yaşanan bir olayda; müvekkilimizin sevk ve idaresindeki araç, rutin bir trafik kontrolü esnasında şüphe üzerine durdurulmuştur. Kolluk görevlileri, ellerinde herhangi bir adli arama kararı veya somut suç şüphesini gösteren makul bir sebep bulunmaksızın, aracın kapalı olan torpido gözünü açarak arama yapmış ve 1 adet ruhsatsız tabanca ile 12 adet mermi ele geçirmiştir. Müvekkil hakkında 6136 sayılı Kanun’a muhalefet suçundan asliye ceza mahkemesinde dava açılmıştır.
Mahkeme aşamasında, kolluğun genel bir durdurma yetkisi olmasına rağmen, aracın kapalı bölmelerini aramak için adli arama kararı alması gerektiğini, bu kararın yokluğunda yapılan aramanın hak ihlali oluşturduğunu savunduk. Yargıtay’ın yerleşik kararlarını emsal göstererek, ele geçirilen silahın yasal olmayan bir arama neticesinde elde edildiğini ve “zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir” ilkesi gereğince delil olarak kabul edilemeyeceğini belirttik. Yerel mahkeme savunmamızı haklı bularak, yegane delil olan silahın hukuka aykırı elde edilmesinden dolayı müvekkil hakkında beraat kararı vermiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Ruhsatsız silah cezası adli para cezasına çevrilir mi veya ertelenir mi?
Ruhsatsız silah taşıma veya bulundurma suçunun temel şeklinde (cezanın 1 yıl ile 3 yıl arasında olduğu durumlarda), sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan sabıkası yoksa ve mahkemedeki iyi hali göz önünde bulundurulursa verilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir veya ertelenebilir. Ayrıca şartları varsa Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilmesi de mümkündür. Ancak vahim nitelikli silahlar söz konusu olduğunda ceza miktarı yüksek olduğundan bu seçenekler uygulanamaz.
2. Arabada ruhsatsız silah yakalatmanın cezası nedir, araç bağlanır mı?
Arabada, koltuk altında, torpidoda veya bagajda ruhsatsız silah yakalatmak “silah taşıma” suçu kapsamına girer ve cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. Suçta kullanılan araç, silahın taşınması için özel olarak modifiye edilmemişse (örneğin gizli bölmeler yapılmamışsa) araca el konulmaz veya araç bağlanmaz; ancak suç konusu silaha mahkeme kararıyla kalıcı olarak el konulur (müsadere edilir).
3. Kurusıkı tabanca taşımak ruhsatsız silah suçu oluşturur mu?
Kurusıkı tabancalar, mevcut halleriyle öldürmeye ve yaralamaya elverişli ateşli silah sayılmadıkları için 6136 sayılı Kanun kapsamında hapis cezası ile cezalandırılmazlar. Kurusıkı tabancanın ruhsatsız taşınması, 5729 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası yaptırımına tabidir ve silaha mülki amirlikçe el konulur. Ancak kurusıkı tabanca, namlusu değiştirilerek gerçek mermi atacak şekilde tadil edilmişse (değiştirilmişse), artık ruhsatsız ateşli silah hükmünde kabul edilir ve hapis cezası istemiyle yargılama yapılır.
4. Arkadaşımın arabasında oturan yolcu konumundaydım, araçta ruhsatsız silah çıktı. Ben de ceza alır mıyım?
Araçta ele geçirilen silahın kime ait olduğu net olarak tespit edilmelidir. Silahın size ait olduğuna dair somut bir delil, parmak izi veya ikrarınız (suçu kabul etmeniz) yoksa, sadece araçta yolcu olarak bulunmanız suçun üzerinize kalması için yeterli değildir. Silahın zilyetliği (kullanım ve kontrol yetkisi) kime aitse veya silah kimin üzerinde/çantasında yakalanmışsa cezai sorumluluk o kişiye aittir.
İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Ceza hukuku süreçleri son derece hassas olup, özgürlüğü kısıtlayıcı sonuçlar doğurabileceğinden, hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun (Madde 13).
- 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (Arama ve Elkoyma Hükümleri).
- Yargıtay 8. Ceza Dairesi Güncel Emsal Kararları.
Bir yanıt yazın