Mala Zarar Verme Suçunda Uzlaşma, Şikâyet ve Tazminat Süreci

Mala Zarar Verme Suçunun Hukuki Niteliği, Şikayet Süresi, Uzlaşma Aşamaları ve Tazminat Hakları

Mala zarar verme suçu, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 151. maddesinde düzenlenen ve başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme eylemleriyle işlenen bir suç tipidir. Günlük hayatta araç çizilmesi, iş yeri camının kırılması veya başkasına ait bir eşyanın kasıtlı olarak bozulması gibi olaylar sıklıkla bu suç kapsamında değerlendirilir. Hukuki süreçlerin doğru yönetilmesi, mağduriyetlerin hızlıca giderilmesi ve hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşır.

Ceza hukukunda 10 yıllık pratik tecrübemiz doğrultusunda gözlemlemekteyiz ki; bu suç türünde hem mağdur hem de şüpheli taraf için sürecin en kritik noktası uzlaşma ve maddi zararın giderilmesi aşamasıdır.

Şikâyet Süresi ve Şikâyetten Vazgeçmenin Sonuçları

TCK m. 151/1 kapsamında işlenen basit mala zarar verme suçu, şikâyete tabi suçlar arasında yer almaktadır. Suçun takibi mağdurun şikâyetine bağlıdır.

Mağdur, fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde yetkili makamlara (Cumhuriyet Başsavcılığı veya Kolluk Birlikleri) şikâyette bulunmalıdır.
Şikâyet süresi hak düşürücü süre olup, bu sürenin geçirilmesi halinde soruşturma veya kovuşturma yapılamaz.
Şikâyetten vazgeçme (şikâyetin geri çekilmesi), karar kesinleşinceye kadar mümkündür ve kamu davasını düşürür.
Nitelikli mala zarar verme suçlarında (TCK m. 152) ise şikâyet şartı aranmaz; re’sen (resen/kendiliğinden) soruşturulur.

Süreç içerisinde mağdurun zararının karşılanması, tarafların yargılama yıpratmasından kurtulması için en etkili yoldur. Bu noktada ceza avukatı desteği ile adımların atılması hak kaybını önleyecektir.

Trafik Kazası Sonrası Olay Yerini Terk Etme ve Sigortanın Rücu Hakkı yazımızı okumak için

TIKLAYINIZ

Mala Zarar Verme Suçunda Uzlaşma Kurumu

Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 253 uyarınca, basit mala zarar verme suçu uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer alır. Soruşturma aşamasında savcılık, dosya hakkında yeterli şüpheye ulaştığında dosyayı tarafsız uzlaştırmacıya tevdi eder.

“Mala zarar verme suçlarında uzlaşma, fail ile mağdurun bir araya gelerek zararın giderilmesi hususunda anlaşmasıdır. Uzlaşmanın sağlanması halinde şüpheli hakkında Kovuşturmaya Yer Olmadığına Karar (KYOK) verilir ve siciline sabıka kaydı işlemez.”

Uzlaşma görüşmelerinde şüpheli taraf, mağdurun uğradığı maddi zararı nakden veya aynen tazmin etmeyi kabul edebilir. Mağdur da zararının karşılanması şartıyla ceza yargılamasını sonlandırmayı seçebilir. Uzlaşma raporu onaylandığında mahkeme kararı niteliğinde hukuki bağlayıcılık kazanır.

Zararın Tazmini ve Hukuk Davası Süreci

Mala zarar verme eylemi, aynı zamanda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında bir haksız fiildir. Bu nedenle eylemden zarar gören kişi, uğradığı zararın giderilmesini talep etme hakkına sahiptir.

Uzlaşma aşamasında zarar karşılanmışsa, mağdur ayrıca bir tazminat davası açamaz.
Uzlaşma sağlanamamışsa veya nitelikli haller nedeniyle uzlaşma kapsamı dışında kalmışsa, mağdur maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
Hukuk mahkemesinde açılacak tazminat davasında ceza mahkemesinin fiilin sübutuna (gerçekleştiğine) ilişkin tespiti bağlayıcıdır.
Zararın miktarı, bilirkişi incelemesi ve faturalar doğrultusunda tespit edilir.

Sürecin ceza boyutu devam ederken tazminat davası açılması durumunda, ceza dosyasının neticesi bekletici mesele yapılabilmektedir.

10 yıllık mesleki tecrübemizde karşılaştığımız somut bir olayda; Müvekkil (A)’nın park halindeki aracına, aralarında husumet bulunan (B) tarafından kasıtlı olarak sert bir cisimle zarar verilmiş ve araçta ciddi kaporta hasarı oluşmuştur. Olay anı güvenlik kameralarınca tespiti üzerine (A), 6 aylık şikâyet süresi içerisinde savcılığa başvurmuştur.

Soruşturma aşamasında dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmiştir. Tarafımızca yürütülen hukuki danışmanlık ve temsil neticesinde; (B), araçta oluşan tüm tamir ve değer kaybı masraflarını ödemeyi kabul etmiştir. Belirlenen tutarın (A)’ya ödenmesi üzerine taraflar uzlaşmış ve (B) hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Bu sayede mağduriyet hızla giderilmiş, taraflar uzun sürecek dava süreçlerinden korunmuştur.

Sıkça Sorulan Sorular

Mala zarar verme suçunda şikâyetten vazgeçilirse dosya kapanır mı?

Basit mala zarar verme suçunda (TCK 151/1) şikâyetten vazgeçilirse dosya kapanır ve dava düşer. Ancak nitelikli hallerde (TCK 152) şikâyetten vazgeçilse dahi dava devam eder.

Uzlaşma sağlandıktan sonra mağdur tekrar dava açabilir mi?

Hayır. Usulüne uygun şekilde gerçekleşen ve onaylanan uzlaşma sonrasında mağdur, aynı olay nedeniyle tazminat davası veya ceza davası açamaz.

Mala zarar verme suçunun cezası nedir?

Basit mala zarar verme suçunun cezası 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Nitelikli hallerde ise ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası olarak öngörülmüştür.

Aracımı çizen kişiyi tespit edemedim, ne yapmalıyım?

Olay yerini gören kameraların incelenmesi ve görgü tanıklarının tespiti için en kısa sürede kolluk kuvvetlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına faili meçhul şüpheli sıfatıyla suç duyurusunda bulunulmalıdır.

İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05

Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK m. 151, 152)
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK m. 253)
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK m. 49)
Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve İlgili Ceza Daireleri Kararları