Aile Hukuku
Trend

Boşanma Davaları Hakkında

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Evli çiftlerin bu evliliklerini devam ettirmek istememeleri halinde ayrı yaşamaları ile evlilik kendiliğinden sona ermez. Bu evliliğin mahkemeye başvurularak usulüne uygun bir şekilde sona erdirilmesi gerekir. Peki boşanma davası nasıl açılır? Tarafların bu evliliği nasıl sona erdireceklerine dair bir yazı hazırlayarak yardımcı olmaya çalıştım. Aile hukukuna dair diğer makalelerime buradan ulaşabilirsiniz.

Boşanma davaları hukukumuzda 4721 sayılı Medeni Kanun, HMK, Borçlar Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ile Şirketler Hukuku alanlarındaki kanunlarla düzenlenmiştir.
Yine boşanma davalarındaki eşlerin birbirlerine karşı olan fiilleri, özel hayatın gizliliği, hakaret, tehdit, yaralama, mala zarar verme, huzur ve sükunu bozma gibi birçok kanun maddesi yoluyla Türk Ceza Kanunu’nun da uygulama alanı bulduğu dava türüdür. Aşağıda bu davalardan boşanma davasının açılması ile ilgili süreci anlaşılır bir dille paylaşmaya çalıştım. Yararlı olması dileğiyle, iyi okumalar;

Birinci Adım: Anlaşmalı mı olacak yoksa çekişmeli mi?

Evliliğin sona erebilmesi için açılacak boşanma davasında iki ayrı yol mevcuttur. Bunlardan birincisi anlaşmalı boşanma davası, ikincisi ise çekişmeli boşanma davasıdır. Eşler, durumlarına göre bu iki durumdan birine karar vererek boşanma davasını açabilirler.

Peki ama, boşanma davasının anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olacağına nasıl karar verilir?

Bunun için anlaşmalı boşanma davası ile çekişmeli boşanma davasının arasındaki farkların bilinmesi gerekir:

Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Farklar

Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için eşlerin en az 1 yıldır evli olmaları gerekir. Örneğin 1 Şubat 2020 tarihinde evlenmiş olan taraflar, 1 Şubat 2021 tarihinden önce anlaşmalı boşanma davası açarak boşanamazlar. Çekişmeli boşanma davasının açılabilmesi için evliliğin yapılmış olması yeterlidir. Yani 1 Şubat 2020 tarihinde evlenmiş olan bir kişi, hemen ertesi gün çekişmeli boşanma davası açmak için mahkemeye başvurabilir.

Davayı kim açmalı?

Anlaşmalı boşanma davası eşlerden herhangi biri tarafından açabileceği gibi, iki tarafın birlikte açması da mümkündür. Davayı kimin açtığının önemi yoktur. Çekişmeli boşanma davasını boşanmayı isteyen taraf açar. Boşanmak istemeyen tarafın açılan boşanma davasına itiraz hakkı vardır.

Çocuklar kimde kalır?

Anlaşmalı boşanma davası öncesi çocukların kimde kalacağı konusunda tarafların anlaşmaları gerekir. Çocuklar konusunda mahkeme derin bir inceleme yapmaz. Çekişmeli boşanmada, çocukların kimde kalacağına mahkeme tarafından karar verilir. Mahkeme tarafların iddialarına, mahkemenin sosyal inceleme uzmanı raporuna göre çocukların hangi ebeveynde kalmasının çocuğun daha menfaatine olduğuna karar vermeye çalışır.

Kadın için yoksulluk nafakası

Anlaşmalı boşanma davası öncesi, kadın lehine yoksulluk nafakasının verilip verilmeyeceğine ve verilecekse ne miktarda ve ne şekilde verileceğine dair tarafların anlaşmaları gerekmektedir. İki tarafın anlaşamaması halinde davaya çekişmeli olarak devam edilir. Çekişmeli boşanmada kadın lehine tedbir nafakası ve davanın sonucunda kadının kusurunun erkekten daha ağır olmaması halinde yoksulluk nafakası verilmesine mahkeme karar verir. Nafakanın miktarı, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre değişiklik gösterir. Asgari ücretle çalışan bir koca ile şirketler sahibi bir kocanın ödeyeceği nafaka miktarı arasında 10-20 kat fark olabilir.

Çocuk için iştirak nafakası

Çocuklar için harcanacak miktar, eşlerin ikisinin de gelirinin bulunması durumunda ihtiyaç miktarının gelirlere oranlanarak belirlenmesi makul bir anlaşma şeklidir. Bu durumda çocuğun yanında kalacağı ebeveyne biraz daha toleranslı yaklaşılabilir. Çekişmeli boşanma davası dahilinde, davanın açılması ile birlikte talep varsa mahkeme, çocuk için tedbir nafakasını belirler. Genel olarak bu belirlemede çocuğun yaşı, gittiği okul, varsa özel ihtiyaçları, sağlık harcamaları dikkate alınmalıdır. Bunların dikkate alınması için dava dilekçesine ilgili delillerin eklenmesi gerekir.

Dava süresi

Anlaşmalı boşanma davası açılması müteakibinde ortalama 1 ay ile 3 ay arasında duruşma günü verilir. Avukatla takip edilen dosyalarda daha kısa duruşma günü verildiği görülmektedir. Duruşmanın yapılmasından sonra gerekçeli kararın yazılması 15 gün – 1 ay sürmektedir. Boşanma kararının kesinleşmesi ortalama 3 ayı bulmaktadır. Çekişmeli boşanma davasında davanın açılmasından sonra dilekçeler aşamasının tamamlanması ortalama 4 ayı, ilk duruşmaya girilmesi ise 6-8 ayı bulmaktadır. Sonrasında toplam 4 celsede ilk derece mahkemesi safhası tamamlanır.

İstinaf ve temyiz hakkı

Anlaşmalı boşanma davası sonrası verilen karar, taraflardan biri ya da ikisi birden, incelenmek üzere istinaf mahkemesine başvurulması mümkündür. Çekişmeli boşanma davasında, taraflardan biri ya da ikisi birden istinafa taşınabilir. İstinaftan sonra temyiz süreci ve hatta karar düzeltme aşamaları da söz konusu olabilir.

Boşanma davalarında avukat tutma zorunluluğu

Anlaşmalı boşanma davası da Çekişmeli boşanma davası da avukat tutulması zorunluluğu olmaksızın açılabilir. 

Boşanmada kusur kimde?

Anlaşmalı boşanma davası dahilinde, iki tarafın da mahkeme önünde boşanmak istediklerini söylemeleri halinde kimin kusurlu olduğu taraflara sorulmaz. Çekişmeli boşanma davasında taraflar, boşanma davasının açılmasına karşı tarafın kusurlu davranışlarının neden olduğunu tanık ve diğer delilleriyle ispatlamak zorundadırlar.

Boşanma tazminatı

Anlaşmalı boşanma davası öncesi taraflar birbirlerinden maddi ve manevi tazminat isteyecekler mi, isteyeceklerse bunun miktarı ne kadardır; bu konuda anlaşarak mahkemeye gelmek zorundadırlar. Çekişmeli boşanma davasında, maddi ve manevi tazminat miktarı, tarafların kusur durumuna göre mahkeme tarafından belirlenir.

Boşanınca eşyalar kimde kalır?

Anlaşmalı boşanma davası öncesi taraflar ev eşyalarının kimde kalacağı konusunda anlaşmalıdırlar. Çekişmeli boşanma davasında, taraflar karşı tarafta kalan kişisel mallarını hakim kararıyla alabilirler. Edinilmiş malları için ise dava açıp bedelinin yarısını isteyebilirler.

Boşanma davasında mahkeme masrafları

Anlaşmalı boşanma davası sonrası mahkeme masrafları genellikle başvuruyu yapan tarafın üstünde kalır. Çekişmeli boşanma davasında avukatlık ücreti, yargılama harçları gibi masraflar kusurlu tarafın üzerinde kalır; kusurlu tarafın bu meblağı karşı tarafa ödemesine karar verilir.

Boşanmada ev ve araba paylaşımı nasıl olur?

Anlaşmalı boşanmada taraflar bu konuda anlaşmak zorunda değildir. Eğer doğru bir anlaşma protokolü hazırlamışlarsa, önce boşanmayı sağlayıp daha sonrasında mal varlığının paylaşılması için dava açılabilir. Genellikle eşlerden birinin diğerinden mal kaçırdığı dosyalarda bu taktik uygulanır. Bunun yanında eşler, mal varlığının paylaşılması konusunda da anlaşarak bir protokolle bunu mahkemenin onayına sunabilirler. Çekişmeli boşanma davasında mal varlığının tasfiyesi ile ilgili bir karar verilmez. Mal varlığının tasfiyesi için ayrı bir dava açılması gereklidir.

Boşanma davası nerede açılır?

Anlaşmalı boşanma davası Türkiye’nin her yerinde açılabilir. Tarafların oturdukları yerde açılması şartı yoktur. Çekişmeli boşanma davası, davacının oturduğu yerde, davalının oturduğu yerde ve tarafların son 6 aydır oturdukları yerde açılabilir. Başka bir yerde açılması halinde karşı tarafın itiraz etmesi mümkündür.

Boşanma sonrası çocukla kişisel ilişki süresi

Anlaşmalı boşanma davası öncesi başvuruya, çocukla kişisel ilişki süresi mahkemenin kabul edeceği şekilde yazılmalıdır. Mahkemeler, çocukla kişisel ilişkiyi Yargıtay kararları çerçevesinde belirlemektedir, ancak protokol hazırlanırken çocuğun yaşı, tarafların yaşayacakları şehir gibi birçok durum gözetilmelidir. Çekişmeli boşanmada kişisel ilişki süresi ve şekli çocuğun yaşı, cinsiyeti, tarafların yaşadıkları şehir gibi kriterler dikkate alınarak mahkeme tarafından belirlenmektedir.

İkinci adım: Boşanma Davası Başvurusunun Yapılması

Yukarıda saydığım duruma göre boşanma davasının anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olacağına karar verdikten sonra, boşanma dava dilekçesi üç nüsha halinde hazırlanır. Bu nüshalardan biri davacıda kalır, ikincisi mahkemeye verilir, üçüncüsü ise karşı tarafa tebliğe çıkarılır.

Anlaşmalı boşanma davası için hazırlanacak dava dilekçesi, çekişmeli boşanma için hazırlanması gereken dava dilekçesinden çok daha kolaydır. Buradan anlaşmalı boşanma için hazırladığım örnek bir dilekçeyi okuyabilir, bilgisayarınıza indirebilirsiniz.

Anlaşmalı boşanma davalarında mahkemeye başvururken bir de boşanma protokolünün hazırlanıp, imzalanıp mahkemeye sunulması gereklidir. Bu aslında uzmanlık konusudur, her davada olduğu gibi anlaşmalı boşanmada da gerek hazırlık gerekse yargılama safhasında sıkıntılar çıkabilir; bu problemlerin çözülebilmesi için işin detayını bilmek gerekir. Örneğin nafakaların ödenmesinde, eşlerden birinin mal kaçırdığının çok sonra anlaşılmasında, taraflardan birinin gizli ilişkisinin ortaya çıkmasında, çocukla kişisel ilişki sürelerinde dava aşamasında düşünülmeyen ya da akla gelmeyen sorunlar sonradan ortaya çıkabilir. Avukatınız tecrübesiyle bu sorunları en aza indirmek için size yol gösterecektir.

Yine de bir fikir vermesi açısından benim de şablon olarak kullandığım bir anlaşmalı boşanma protokolüne de buradan ulaşabilirsiniz.

Çekişmeli boşanma davası ise dava dilekçesinin mahkemeye sunulmasından sonra, karşı tarafa tebliği beklenir. Karşı taraf (davalı) 2 haftalık süre içinde bu dava dilekçesine cevaplarını hazırlayarak verir. Cevap Dilekçesinin verilmesinden sonra davacının bu cevap dilekçesine karşı bir Cevaba Cevap Dilekçesi verme ve davalının da Cevaba Cevaba Cevap Dilekçesi sunma hakkı bulunmaktadır. Hukukta bu iki dilekçeye replik ve düplik dilekçeleri adı verilir. Davanın açılması ile mahkeme, taraflara, dosyanın mahkemenin esas defterine kaydedildiğine ve ilk olarak yapmaları gereken talimatları içeren bir yazı gönderir. Bu yazıya tensip zaptı adı verilir. Çekişmeli boşanma davasında taraflar, delillerini, tanıklarını delil dilekçesi ile mahkemeye sunarlar. Ancak anlaşmalı boşanmada tarafların ayrıca bir delil sunmasına gerek yoktur.

Üçüncü Adım: Duruşmaya Girilmesi

Anlaşmalı boşanma davası sırasında, tarafların mutlaka mahkemeye gelip hakim önüne çıkmaları ve hiçbir baskı altında kalmadan, tehdit, hata, hile olmadan boşanmak istediklerine dair iradelerini belirtmeleri gerekir.

Çekişmeli boşanmada ise böyle bir zorunluluk yoktur. Tarafların avukatlarının bulunması halinde avukatlar davayı, taraflar adına takip edecektir.

Boşanma davası sırasında, taraflar hakim karşısına çıktıklarında davacı olan taraf (kadın ya da erkek değil davayı açan taraf) hakimin sağ kolunun tarafında durur. Davalı taraf ise hakimin sol kolu tarafına geçer. Tarafların varsa avukatları da hemen yanlarında yer alır.

Anlaşmalı boşanma davası genellikle, ilk duruşmada tarafların beyanlarının alınması ile sona erer; çok nadiren ikinci bir celseye ertelendiğine tanık oluruz. Tarafların anlaştıkları kimi konularda hazırladıkları protokolün mahkemece kabul edilmemesi halinde, taraflara protokolü yeniden düzenlemeleri ya da duruşmada ortaya çıkan anlaşmazlıkların giderilmesi için süre verilerek duruşma ertelenir.
Çekişmeli boşanma davası ise, ilk duruşma ön inceleme duruşmasıdır. Ön inceleme duruşmasında tarafların dilekçeleri ve talepleri özetlenir; eksik delillerinin sunulması istenir ve varsa tanıklarının, getirtilecek delillerinin ilgili yerlerden getirtilmesi için müzekkere yazılmasına karar verilerek tahkikat aşamasına geçilir. Tahkikat aşaması delillerin toplandığı aşamadır. Tanıkların dinlenilmesinin ve delillerin toplanmasının tamamlanmasından sonra sözlü yargılamaya geçilir; sözlü yargılama yerine taraflar esas hakkında beyanlarını bir dilekçe ile mahkemeye sunabilirler. Bu son duruşma ile mahkeme boşanmaya ilişkin talepler hakkındaki kararını açıklar. Bu, duruşmada açıklanan karara kısa karar adı verilir.

Dördüncü Adım: Gerekçeli Kararın Yazılması

Duruşmada verilen kısa kararın ardından mahkeme, gerekçeli bir karar hazırlar; bu kararın hazırlanması ortalama 30 günlük bir süre alabilir.
Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden sonra taraflar kararın incelenmesi için 2 haftalık sürede istinaf yoluna başvurabilirler ya da kararın kesinleşmesini talep edebilirler. Kesinleşme halinde boşanma gerçekleşmiş olur, istinaf yoluna başvurulması halinde boşanma henüz gerçekleşmiş sayılmaz; taraflar bu süre içinde birbirlerinin eşi sayılmaya devam ederler.

Halen birbirlerine karşı sadakat yükümleri vardır; ancak boşanma davasının açılmasıyla malvarlığı ayrılmış olur; boşanma davasının açılmasından sonra edindikleri mallara eşler ortak olmazlar.

Taraflar avukata noterden düzenleme yolu ile verecekleri bir vekaletname ile yetki verirler. Noterler bu işlem için ….TL ücret almaktadır.

İlgili Makaleler

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Call Now Button
Mesajı Gönder
1
Yardıma mı ihtiyacınız var?
Merhaba.
Hukuki anlamdaki tüm soru ve sorunlarınız için makul bir ücret karşılığı bizimle iletişime geçebilirsiniz.