Ses ve Görüntü Kaydı Almak Suç mu? Gizli Kayıtların Ceza Davasında Kullanılması

İzinsiz Ses ve Görüntü Kaydı İle Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Suçu, Gizli Kayıtların Delil Niteliği ve Yargıtay İçtihatları

Günlük yaşamda kişilerin birbirleriyle yaşadığı tartışmalar, tehditler veya şantaj anlarında ilk refleks olarak cep telefonu ile gizlice ses veya görüntü kaydı aldığı sıkça görülmektedir. Ancak, haberiniz veya izniniz olmadan bir konuşmayı veya görüntüyü kaydetmek, Türk Ceza Kanunu kapsamında ciddi yaptırımlara tabi bir suç oluşturabilir. Haklılığınızı kanıtlamaya çalışırken kendinizi sanık koltuğunda bulmamanız için hukuki sınırların çok iyi bilinmesi gerekir.

Türk Ceza Kanunu uyarınca, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların dinlenmesi veya kayda alınması özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK m. 134) ve haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK m. 132) suçlarını oluşturur. Kanun koyucu, bireylerin özel alanını ve haberleşme özgürlüğünü güvence altına almıştır.

Delilleri Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme Suçu Nedir? yazımızı okumak için

Gizli Kayıt Almanın Cezası ve Hukuki Sınırları

İzinsiz olarak yapılan kayıtların cezai karşılığı suçun işleniş biçimine göre değişiklik gösterir:

• Konuşmaları Gizlice Kaydetmek: Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları, taraflardan birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya kayda alan kişi 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
• Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Etmek: Kişilerin özel hayatının gizliliğini ses veya görüntü kaydı alarak ihlal eden kimse, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası alır.
• Gizli Kayıtları Yaymak: Elde edilen ses veya görüntü kayıtlarını hukuka aykırı olarak ifşa eden veya başkalarına veren kişiye verilen ceza 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasına kadar çıkabilir.

Ancak ceza hukukumuzda, belirli zorunlu durumlarda alınan gizli kayıtların suç sayılmadığı ve hukuka uygun delil olarak kabul edildiği istisnai haller de mevcuttur.

Hangi Durumlarda Gizli Kayıt Almak Suç Sayılmaz?

10 yıllık tecrübemizle ceza davalarında sıkça karşılaştığımız üzere, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun yerleşik içtihatlarına göre, bir kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçu kanıtlamak amacıyla yaptığı kayıtlar belirli şartlar altında suç teşkil etmez.

Aniden gelişen, kurgulanmamış ve o an başka bir delil elde etme imkanının bulunmadığı durumlarda alınan kayıtlar hukuka uygun kabul edilir. Örneğin; hakarete, tehdide, şantaja veya rüşvet teklifine maruz kalan bir kişinin, kolluk kuvvetlerine gitme imkanının bulunmadığı o anlık durum içinde aldığı gizli kayıt hukuka aykırı delil olarak değerlendirilmez.

Yargıtay İçtihadı: “Kişinin kendisine karşı işlenen bir suçla ilgili olarak, kaybolma olasılığı bulunan delillerin muhafazası amacıyla, yetkili makamlara sunmak üzere aldığı ses veya görüntü kayıtları hukuka aykırı delil sayılamaz ve haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturmaz.”

Gizli Kayıtlar Ceza Davasında Delil Olur mu?

Anayasa’nın 38. maddesi gereğince, hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller yargılamada karara esas alınamaz. Bir delilin mahkemede kullanılabilmesi için meşru yollardan elde edilmiş olması şarttır.

Sırf karşı tarafı tuzağa düşürmek, hile ile konuşturmak, sistemli bir şekilde önceden planlayarak kayıt yapmak (kurgu kayıtlar) durumunda elde edilen veriler kesinlikle hukuka aykırı delil niteliğindedir. Bu tür kayıtlar mahkemece delil olarak kabul edilmediği gibi, kaydı alan kişi hakkında ceza soruşturması açılmasına da sebep olur.

Örnek Olay Değerlendirmesi

Olay: Gaziantep’te yaşanan olayda müvekkil B.A., iş yerinde mesai arkadaşı tarafından tazyik altında tutularak şantaja maruz kalmıştır. Şantajda bulunan şahıs, müvekkilden belirli bir para vermediği takdirde asılsız iddialarla işten çıkarılmasını sağlayacağını beyan etmiştir. O an odada ikisinden başka kimse bulunmadığı ve durum aniden geliştiği için müvekkil, cep telefonunun ses kayıt cihazını açarak tehdit ve şantaj ifadelerini kaydetmiştir.

Hukuki Değerlendirme: Müvekkil bu kayıtla Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunmuştur. Karşı taraf ise müvekkilin izinsiz ses kaydı aldığını belirterek TCK m. 132 uyarınca şikayetçi olmuştur.

Süreçte 10 yıllık tecrübemiz ve saha birikimimiz doğrultusunda yapılan savunmada; kaydın aniden gelişen şantaj suçunu kanıtlamak amacıyla alındığı, kurgusal bir ortam yaratılmadığı ve olayın tek delili olduğu vurgulanmıştır. Yargıtay emsal kararları çerçevesinde mahkeme, müvekkilin aldığı kaydı hukuka uygun delil kabul etmiş ve şantajda bulunan sanığın cezalandırılmasına karar verirken, müvekkil hakkında isnad edilen ses kaydı alma suçundan beraat kararı vermiştir.

Gizli Kayıt Davalarında Zamanaşımı ve Şikayet Süresi

Özel hayatın ve haberleşmenin gizliliğini ihlal suçları bakımından hak kayıplarının önüne geçilmesi adına yasal sürelerin takibi son derece önemlidir:

• Bu suç tipi genelde şikayete tabi olup, şikayet süresi fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 6 aydır.
• Dava zamanaşımı süresi ise kural olarak 8 yıldır.
• Suçun kamu görevlisi tarafından veya görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.

Sıkça Sorulan Sorular

---

İletişim Bilgileri:
Avukat Aziz Cihan Kaçıran
Gaziantep Barosu Sicil No: 2423
İletişim: 0532 715 47 05

Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Kaynaklar:

1. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu (Madde 132, 134, 139)
2. 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (Madde 217)
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (Madde 20, 22, 38)
4. Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Yargıtay 12. Ceza Dairesi Emsal Kararları